ساخت نخستین قطار مترو با فناوری بومی

معاون پژوهشی پژوهشکده برق جهاد دانشگاهی گفت: پروژه سیستم رانش مترو در گروه مبدل‌های الکتریکی و سیستم‌های قدرت پژوهشکده برق جهاد دانشگاهی با همکاری مراکزی از جهاد دانشگاهی واحد علم و صنعت درحال پیشرفت است و امیدواریم در آینده نزدیک، نخستین قطار مترو که درصد بالایی از آن براساس فناوری بومی ساخته شده باشد، رونمایی شود.

کد خبر: ۱۰۳۱۷۶۶

تاریخ: ۱۴ بهمن ۱۳۹۹ - ۰۷:۳۷

به گزارش «تابناک»، دکتر حمیدرضا صادق‌محمدی در گفتگو با ایسنا، با اشاره به فعالیت‌های گروه مبدل‌های الکتریکی و سیستم‌های قدرت پژوهشکده برق جهاد دانشگاهی گفت: این گروه پژوهشی در زمینه طرحهای جدید سیستم‌های یوپی‌اس (UPS) صنعتی و باتری شارژر‌ها فعالیت پژوهشی می‌کند. اهمیت این تجهیزات در آن است که واحد‌های کنترل و حفاظت در بسیاری از صنایع بزرگ نظیر پالایشگاه‌ها، پتروشیمی‌ها، کارخانه‌های تولید کانی‌های فلزی و غیر فلزی، مترو و حتی بیمارستان‌ها، بخش‌های بسیار حساسی هستند و در این سیستم‌ها، به‌جای استفاده مستقیم از از انرژی الکتریکی شبکه برق سراسری، از یوپی‌اس‌های صنعتی استفاده می‌شود که برق شبکه را به برقی مطمئن برای این سیستم‌ها تبدیل می‌کنند.

وی افزود: گروه پژوهشی مبدل‌های الکتریکی و سیستم قدرت پژوهشکده برق جهاد دانشگاهی، سال‌هاست در این زمینه مشغول تحقیق و فعالیت بوده و نیاز‌های جدید پژوهشی و فناورانه را برای تولید ملی نسل‌های جدید این تجهیزات فراهم می‌کند.

سیستم رانش مترو

معاون پژوهشی پژوهشکده برق و جهاد دانشگاهی علم و صنعت تأکید کرد: حدود هفت سال قبل، بحث قطار‌های مترو به عنوان یکی از نیاز‌های مهم کشور مطرح شد. در آن مقطع بحث اصلی، تدوین دانش فنی سیستم رانش شامل شناخت و پیاده‌سازی دانش اولیه این سیستم بود که با حمایت معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری انجام شد.

صادق‌محمدی افزود: پروژه سیستم رانش مترو شامل بخش رانش یا حرکتی، بخش تأمین‌کننده برق برای مصارف داخلی واگن‌ها نظیر سیستم تهویه و روشنایی، سیستم کنترل و سلسله ارتباطی اجزاء که همانند شبکه اعصاب عمل می‌کند، موتور الکتریکی گیربکس است که نیروی محرکه را به چرخ‌های قطار منتقل منتقل کرده و به تبع آن، حرکت قطار با سرعتی که توسط راننده تنظیم می‌شود، تحقق می‌یابد. فناوری اولیه سیستم رانش مترو در سطح آزمایشگاهی در سال ۱۳۹۷ طراحی و تکمیل شد.

وی گفت: در برنامه ششم توسعه، پیشنهادی از سوی جهاد دانشگاهی تقدیم مجلس شورای اسلامی شد که بر اساس آن، میزان خودکفایی در فناوری سیستم ریلی شهری ظرف این برنامه می‌تواند از سطح موجود به سطح نسبتاً بالایی ارتقاء یابد. مجلس در برنامه ششم از این پیشنهاد حمایت کرد، اما بودجه مشخصی به آن اختصاص پیدا نکرد.

معاون پژوهشی پژوهشکده برق و جهاد دانشگاهی علم و صنعت افزود: از سوی دکتر طیبی، ریاست جهاد دانشگاهی ۳۱ پروژه فناورانه به مجلس پیشنهاد شدند که خوشبختانه بودجه‌ای برای اجرای این طرح‌ها از سوی مجلس و دولت اختصاص پیدا کرد و سیستم رانش مترو هم یکی از این پروژه‌های فناورانه در این مجموعه بود.

وی تأکید کرد: برای ساخت نمونه صنعتی سیستم رانش مترو و آزمایش آن به یک پیاده‌سازی سیستم در یک قطار کامل نیاز است. خوشبختانه با پیگیری‌های صورت گرفته، قرارداد همکاری مشترک میان معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، شرکت مترو تهران و جهاد دانشگاهی با هدف طراحی و ساخت یک قطار ۷ واگنه بر اساس فناوری بومی در سال ۱۳۹۸ منعقد گردید.

صادق‌محمدی خاطر نشان کرد: این اعتقاد در جهاد دانشگاهی به عنوان یک مجموعه علمی و فناور وجود دارد که اگر توانمندی و امکانات مناسبی در شرکت‌های خصوصی ایرانی وجود داشته باشد، بخشی از کار‌های طرح‌ها و پروژه‌ها برون‌سپاری شده و از همکاری این مجموعه‌ها استفاده گردد. همکاری موثر و برنامه‌ریزی‌شده مناسب به صورت دوسویه بین بخش‌های دولتی و خصوصی قطعاً با نتایج خوبی همراه خواهد بود و ثمرات متعددی برای عرصه تولید محصولات فناورانه بومی در کشور دارد. در پروژه سیستم رانش مترو نیز طراحی صنعتی و تولید بخش‌هایی نظیر موتور الکتریکی و مقاومت ترمزی قطار به شرکت‌های خصوصی توانمند واگذار شده است.

وی گفت: پروژه سیستم رانش مترو در گروه مبدل‌های الکتریکی و سیستم‌های قدرت پژوهشکده برق جهاد دانشگاهی به شکل مناسبی درحال پیشرفت است و امیدواریم در آینده نزدیک، نخستین قطار مترو که درصد بالایی از آن براساس فناوری بومی ساخته شده باشد، رونمایی شود.

لزوم توجه به مدیریت کلان و حمایت از تولید داخلی

صادق‌محمدی افزود: در زمینه تأمین بخش قابل ملاحظهای از تجهیزات قطار‌های مترو همچنان نیاز کشور وابسته به واردات بوده و در زمینه بومی‌سازی قطعات، متاسفانه دچار عقب‌ماندگی هستیم. تردیدی نسبت به توانمندی و قابلیت پژوهشگران، صنعتگران و فناوران جوان کشور وجود ندارد، اما سیاست و مدیریت مناسب کلان در این بخش همراه با حمایت‌های جدید و بلند مدت را کمتر شاهد بوده‌ایم. البته نقش معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری در چنین عرصه‌هایی به ویژه در سال‌های اخیر قابل تقدیر است.

معاون پژوهشی پژوهشکده برق و جهاد دانشگاهی علم و صنعت تأکید کرد: کشور نیازمند حمایتهای اصولی برنامه‌ریزی‌شده و جدی از تولید محصولات مهم صنعتی است. هر چند در سیاست‌های کلان و در نقطه نظرات مسئولان ارشد کشور همواره بحث حمایت از تولید ملی مطرح است، اما در عرصه تولید فناورانه صنعتی در بخشی از حوزه‌ها متاسفانه شاهد یک حرکت اصطلاحاً نوسانی هستیم. در سال‌هایی که کشور به دلایل گوناگون ارز کافی در اختیار ندارد، بحث حمایت از تولید داخلی به صورت جدی مطرح می‌شود، اما زمانی که ارتباطات بین‌المللی کشور تقویت می‌شود و تا حدوی مشکلات ارزی کاهش می‌یابد، متاسفانه به سراغ شرکت‌های خارجی می‌رویم و حمایت اساسی از تولید داخلی مورد غفلت قرار می‌گیرد.

وی خاطر نشان کرد: نباید به آسانی بازار محصولات کشور را در اختیار شرکت‌های خارجی قرار دهیم، هیچ‌یک از کشور‌های دارای برنامه‌ریزی صحیح در عرصه حمایت از تولید کالا و خدمات به چنین روشی اقدام نمی‌کنند. حتی در صورت نیاز به فناوری شرکت‌های برجسته خارجی باید واگذاری طرح‌های معظم در قالب همکاری صنعتی ایرانی- خارجی شکل داده شود و ضروری است این شرکت‌های صاحب فناوری را وادار کرد تا علاوه بر مشارکت در تولید محصول، نسبت به انتقال فناوری نیز به شرکای توانمند ایرانی مبادرت نمایند. برای مثال دهه‌های طولانی است که در صنعت خودرو از این سیاست مهم غفلت شده است که نتایج مأیوس‌کننده آن کاملاً مشهود است. با اتخاذ چنین سیاست‌های هوشمندانه‌ای در بلندمدت، تولید محصولات فناورانه در بسیاری از عرصه‌های مهم کشور در ایران اجرایی شده و از توجیه کامل اقتصادی برخوردار خواهد بود.