مرور روزنامه‌های دوشنبه پانزدهم دی ماه

متهم شماره یک در تداوم آلودگی هوا! ‏/روغن و تخم مرغ می‌خواهید، تشریف ببرید تلویزیون! ‏/مدیریت مشعشع در خرید واکسن! ‏

دوراهی انتخاباتی لاریجانی، نقره داغ خریداران سهام دولتی! تهدید بزرگ حیات اقتصادی ایران، در نهایت مردم مقصر آلودگی ‏هوا معرفی شدند! چرا ترامپ شکست خورد؟ قمار «پنس» با آینده حزب جمهوری‌خواه، وقتی هیچ‌کس از آلودگی هوا نمی‌ترسد، ‏روایت ارتباط آیت‌الله هاشمی و سردار سلیمانی، بلاتکلیفی فرمول جدید شورای رقابت برای قیمت‌گذاری خودرو، خروش علیه ‏آمریکا در سالگرد ترور سردار سلیمانی و اعتراف به مازوت سوزی، از مواردی است که موضوع گزارش‌های خبری و تحلیلی ‏روزنامه‌های امروز شده است. ‏

کد خبر: ۱۰۲۵۶۷۷

تاریخ: ۱۵ دی ۱۳۹۹ - ۰۲:۲۷

به گزارش «تابناک»؛ روزنامه‌های امروز دوشنبه پازدهم دی ماه در حالی چاپ و منتشر شد که اعتراف به مازوت سوزی و ‏تیتر‌هایی درباره آلودگی هوای کلانشهر‌ها از یک سو و انتقادها از روش تعیین حداقل دستمزد، نقره داغ خریداران سهام دولتی! و متضرر شدن ‏سهامداران از دخالت‌های دولت در بورس در کنار خبر تظاهرات عراقی‌ها در سالگرد ترور شهید سلیمانی و المهندس با ‏درخواست اخراج نیرو‌های آمریکایی از عراق در صفحات نخست روزنامه‌های امروز برجسته شده است. ‏

در ادامه تعدادی از یادداشت‌ها و سرمقاله‌های منتشره در روزنامه‌های امروز را مرور می‌کنیم: ‏

متهم شماره یک در تداوم آلودگی هوا! ‏

محمد درویش‎ ‎رئیس کمیته محیط زیست در کرسی سلامت اجتماعی یونسکو‎ ‎‏ طی یادداشتی در شماره امروز روزنامه ایران نوشت: ‏ مطابق گزارش سال ۱۳۹۸ شهـرداری تهران، ۸۲.۹ درصد آلاینــده‌هـــای گــــازی و ۶۰.۸ درصـد ذرات معـلــــق را ‏منـــــابــع متحرک موتوری تولید می‌کنند. از بین منابع متحرک هم سهم خودرو‌های سواری و موتورســـیکلت‌ها در تولید آلاینده‌های ‏گازی ۵۹.۲ درصد و در تولید ذرات معلق، ۲۴ درصد است. این آمار‌ها به درستی سبب شده تا اغلب مردم بپندارند در شرایط ‏پاندمی کووید۱۹ که مدارس، دانشگاه‌ها، مراکز تفریحی، هنری، فرهنگی، همایش‌ها، هتل‌ها و اغلب سفر‌های گردشگری و پرواز ‏هواپیما‌ها تعطیل شده و بخش قابل توجهی از کارمندان دولت و مؤسسات خصوصی، دورکاری می‌کنند؛ دیگر نباید نگران آلودگی ‏هوا باشیم. ‏

اما متأسفانه نه‌ تنها چنین نشده، بلکه مطابق گزارش اخیر شهردار تهران در سال ۹۹ تا دهم دی‌ماه تعداد روز‌های پاک فقط ۱۵ روز ‏بوده است؛ یعنی ۱۰ روز کمتر از پارسال و ۱۳ روز کمتر از سال ۱۳۹۷. تأمل‌برانگیزتر آنکه تعداد روز‌های ناسالم و خطرناک تا ‏‏۱۴ دی‌ماه ۱۳۹۹ به ۸۵ روز رسیده، درحالی که سال گذشته این رقم، ۶۱ روز و دو سال پیش، فقط ۵۹ روز بوده است! چگونه ‏چنین اتفاقی رقم خورده است؟ به نظر می‌رسد ۳ مؤلفه مهم در این شرایط مؤثر بوده‌اند: نخست آنکه مصرف مازوت در مراکز ‏صنعتی و نیروگاهی بشدت افزایش یافته است که سبب شده میزان ترکیبات گوگردی و ذرات معلق بسیار خطرناک کوچک‌تر از ‏‏۲.۵ میکرون در هوای تهران، اراک، کرج، اصفهان، مشهد، قم، قزوین و دیگر شهر‌های بزرگ کشور افزایش یابد. دوم آنکه به ‏دلیل ناتوانی ناوگان حمل و نقل عمومی، فاصله‌گذاری فیزیکی در مترو‌ها و اتوبوس‌های واحد عملاً اجرا نمی‌شود و بسیاری از ‏شهروندان ترجیح دادند علی‌رغم میل باطنی برای مصون‌ماندن از خطر ابتلا به کرونا از خودرو‌های شخصی خود استفاده کنند؛ ‏عاملی که سبب شد در سال جاری همچنان با معضلی به نام ترافیک و هدررفت وقت شهروندان روبه‌رو باشیم. دست آخر آنکه به ‏نظر می‌رسد به دلیل تحریم‌ها، کیفیت تولید گازوئیل و بنزین کاهش یافته - موضوعی که دست‌کم در مورد گازوئیل مورد تأیید ‏سازمان حفاظت محیط زیست هم هست - که سبب افزایش بار آلایندگی را فراهم کرده است. ‏

در کوتاه‌مدت دولت بهتر است گاز مورد نیاز نیروگاه‌ها و مراکز صنعتی را فراهم کرده و اجازه مصرف مازوت، بویژه در شرایط ‏وارونگی هوا- اینورژن- را ندهد و شهر‌هایی را که شاخص آلودگی آن‌ها از ۱۵۰ می‌گذرد تعطیل اعلام کند. در میان‌مدت باید به ‏تقویت ناوگان حمل و نقل عمومی، افزایش خطوط مترو و تعداد واگن‌ها، نوسازی اتوبوس‌ها و مینی‌بوس‌ها و اضافه‌کردن ون‌ها اقدام ‏کرده و در تغییر مبلمان شهری از خودرومحوری به بوم‌محوری- اکومحوری- شتاب بخشد. خوشبختانه سازمان شهرداری‌ها در ‏وزارت کشور بخشنامه خوبی در اوایل امسال خطاب به همه شهرداری‌های سراسر کشور صادر کرد مبنی برآنکه مسیر‌های ویژه ‏کرونایی را برای تردد دوچرخه‌سواران در دستور کار قرار دهند، اما فقط معدودی از شهرداران در تهران، یزد، شیراز، مشهد، ‏قزوین و اصفهان این بخشنامه را عملاً جدی گرفتند؛ و سرانجام در درازمدت باید به سمت تغییر ماهیت استحصال انرژی و برق ‏مطابق مفاد برنامه‌های پنج‌ساله حرکت کرد و به جای نیروگاه‌های حرارتی و برق‌آبی از انرژی خورشیدی، بادی و زمین‌گرمایی ‏برق تولید کنیم. یادمان باشد: رسانه ملی کشور هم با تولید و پخش کلیپ‌های جذاب و کوتاه می‌تواند به شهروندان آگاهی دهد که با ‏کاهش دمای منازل و استفاده از تن‌پوش‌های گرم‌تر، کاهش تولید زباله و تفکیک زباله در مبدأ- فرآیند سوزاندن و دفن زباله در ‏کلان‌شهر‌ها خود در شمار مؤلفه‌های افزایش‌دهنده آلایندگی هواست - استفاده از دوچرخه در شرایطی که شاخص آلودگی کمتر از ‏‏۱۵۰ است و نیز توقف عملیات ساختمانی و بخصوص تخریب خانه‌های کلنگی و گودبرداری در کاهش بار آلایندگی شهر خود، ‏مؤثرتر و مسئولیت‌پذیرتر رفتار کنند. ‏

روغن و تخم مرغ می‌خواهید تشریف ببرید تلویزیون! ‏

رضا بردستانی‪ طی یادداشتی با عنوان روغن و تخم مرغ می‌خواهید تشریف ببرید تلویزیون! ‏ در آفتاب یزد نوشت: این روز‌ها ‏کافی است ۲۴ ساعت وقت بگذاری و تبلیغات خوش آب و رنگ تلویزیون را آنالیز کنی که خلاصه می‌شود در چند «برند» روغن ‏و برنج و کشک و بادمجان و انواع سس و بستنی و فرش ماشینی و صد البته تخم مرغ و بعد سری بزنی به بازار مصرف و ببینی ‏نه تنها قیمت‌ها اوج گرفته که قفسه‌ی فروشگاه‌ها خالی از روغن شده است و تخم مرغ! این روز‌ها قبل و وسط و بعد سریال‌های ‏پربیننده تو می‌توانی از دلتنگیِ ندیدن روغن مایع به درآیی، چون فقط تلویزیون است که روغن به تماشا می‌گذارد آن هم در ‏برند‌های مختلف با کارایی‌های یک گانه و دوگانه و سه گانه! جدا از وسط کیک خامه‌ای که بستنی ریخته‌اند تو حتی می‌توانی تخم ‏مرغ بسته‌بندی شده را هم ببینی و نیز قوطی طلایی رب گوجه و بطری طلایی دوغ می‌خواستیم به این جمع بندی برسیم که اگر ‏کالایی برای عرضه به مشتری حتی با قیمت‌هایی فراتر از نرخ مصوب وجود ندارد چه الزامی به تبلیغات دارید که یادمان آمد بین ‏فراوانی تبلیغات و نایابی کالایی به نام روغن مایع می‌تواند ارتباطاتی وجود داشته باشد یعنی کافی است با یک ضرب و تقسیم ساده ‏نخست تغییر قیمت انواع روغن مایع و تخم مرغ را بررسی کنی و در بستری از زمان یعنی از اردیبهشت تا دی ماه، قیمت‌ها را ‏نیز آنالیز کنی تا ببینی برنده و بازنده‌ی ماجرا کیست؟! ‏

اگر فکر می‌کنید برنده تلویزیون است دارید اشتباه می‌کنید، چون فقط درصدی از این تبلیغات نصیب صدا و سیما می‌شود، اگر فکر ‏می‌کنید برنده تولید‌کننده است بازهم دارید اشتباه می‌کنید، چون برای تولید‌کننده اساسا ورود به چنین دسته بندی‌هایی محال و غیر ‏ممکن است، باقی می‌ماند کسانی که تبلیغات را به سمت تلویزیون هدایت می‌کنند و بازار مصرف را در عطش نگه می‌دارند.
در اصطلاح اقتصادی و جامعه شناسانه به این دسته می‌گویند دلال یا همان واسطه‌ها یعنی همان‌هایی که ذیل سایه‌ی دعوای مجلس ‏و دولت بر سر کلیات بودجه و شرایط رئیس جمهور شدن، لا به لای دعوای صوری دولت و بانک مرکزی و به هم پریدن نمایشی ‏صمت و همتی، در کنار تحلیل‌هایی مبنی بر خوب و بد بودن ارز ۴۲۰۰ تومانی و... فارغ از تمامی این بازی‌ها طی ۸ ماه گذشته ‏به آن چنان ثروت‌های افسانه‌ای از همین روغن و تخم مرغ رسیده‌اند که اگر همه‌ی ارز ۴۲۰۰ تومانی را در بازار آزاد ‏می‌فروختند دارای اینچنین ثروت بی‌دردسری نمی‌شدند آن هم ثروتی که نه رسانه می‌تواند از آن سر در بیاورد نه دستگاه‌های ‏نظارتی. ‏
یک بار رخداد‌های بورس و سکه و دلار را از اردیبهشت تا دی ماه مرور کنید بعد تفاوت قیمت روغن و تخم مرغ را با فراوانی ‏مصرف آن محاسبه کنید و به تبلیغات این چند ماه، پخش شده از تلویزیون دقت کنید متوجه خواهید شد ما به التفاوت نرخ ارز بیشتر ‏بوده یا ما به التفاوت قیمت روغن؟ مطمئنم هیچ ماشین حسابی نمی‌تواند سود حاصله را محاسبه کند! حالا هی بچسبیم به ارز و ‏بورس و سکه و کلیات بودجه.

مدیریت مشعشع در خرید واکسن! ‏

جعفر گلابی روزنامه‌نگار طی یادداشتی در شماره امروز روزنامه آرمان ملی با عنوان مدیریت مشعشع در خرید واکسن! ‏ نوشت:‏ درحالی‌که مطابق اخبار رسمی بیش از ۵۰ کشور جهان خصوصا برخی از کشور‌های همسایه تزریق واکسن کرونا را آغاز کرده‌اند ‏در کشور ما مسئولان مربوطه سخنان مختلف و بعضا ناهماهنگی از خرید واکسن بر زبان جاری می‌کنند و هنوز هیچ تاریخ دقیقی ‏برای آغاز واکسیناسیون حتی برای گروه‌های پرخطر و کادر درمانی اعلام نشده است! چنین وضعیتی البته به هیچ وجه مناسب و ‏شایسته کشور ما نیست و مردم حق دارند بپرسند که چرا در این زمینه مدیریت موفقی صورت نگرفته و در تشکیل یک سپر ‏دفاعی قابل اطمینان در مقابل بیماری خطرناک کرونا این همه تعلل صورت گرفته است؟ مسلما تحریم‌های آمریکا در این موضوع ‏دخالت دارند و نقش غیرانسانی متولیان تحریم ایران فراموش‌شدنی نیست. از زمانی که در یک شرایط عادی می‌توانست واکسن ‏کرونا در اختیار مردم ایران قرار گیرد و نمی‌گیرد دولت آمریکا در قبال هر ابتلا و مرگی مسئولیت دارد و بالاخره روزی بانیان ‏این تروریسم کور باید پاسخگوی اعمال خود باشند. اما در این مقال سخن اصلی متوجه مسئولان کشور خودمان است که مگر آقایان ‏نمی‌دانستند که ما در تحریم هستیم و حتما در خرید واکسن با مشکل مواجه خواهیم بود؟ آیا حالا و پس از مسابقه کشور‌ها برای ‏خرید واکسن وقت بحث و مجادله و ایراد انواع سخنان پراکنده پیرامون خرید واکسن است؟ در تمام مدت تولید اولین واکسن‌ها در ‏دنیا و خصوصا پیش از آن وزارت بهداشت چه اقداماتی انجام داده است و چرا گزارش دقیق و مستندی از زمان و چگونگی ‏فعالیت‌ها برای خرید واکسن کرونا به مردم ارائه نمی‌دهد؟

در حال حاضر امارات متحده عربی و برخی دیگر از کشور‌ها پس از ‏خرید واکسن مذکور از چین تزریق آن را آغاز کرده‌اند، علی القاعده ما که با چین مشکل سیاسی نداریم چرا در این زمینه اقدام ‏گسترده‌ای صورت نگرفته و هلال‌احمر در مقیاس کوچکی مبادرت کرده وآن هم هنوز به دست گروه‌های پرخطر و کادردرمانی ‏نرسیده است؟ در آمریکا تا هفته گذشته حدود ۲ میلیون ۸۰۰ هزار نفر، در انگلستان نزدیک ۸۰۰ هزار نفر، آلمان بیش از ‏‏۱۳۰ هزارنفر واکسینه شده‌اند و حتی در بعضی از کشور‌های آفریقایی تزریق مردمی آغاز شده است ولی درکشور ما رئیس‌جمهور ‏محترم اعلام کرد که در هفته‌های آینده واکسن کرونا خریداری می‌شود! آیا معنای ۵ بر هیچ که به قول وزیر بهداشت ما از آمریکا ‏جلو هستیم همین است؟

متاسفانه گویا هیچ گاه در هیچ زمینه‌ای در کشور ما علاج واقعه قبل از وقوع معنا و مفهومی ندارد؛ ‏کمااینکه با همه تاکیدات مکرر خود مسئولان مبنی بر خطر تلاقی آنفلوآنزا با کرونا خرید واکسن آنفلوآنزا با تاخیر صورت گرفت و ‏پاییز آمد و رفت و خبری از اتمام واکسیناسیون آنفلوآنزا نشد! به نظر می‌رسد افزون بر تعلل‌ها و ناکارآمدی‌ها، ناهماهنگی‌ها هم ‏خود عامل مستقلی در میدان اجرا و عمل هستند و گویا برهمین اساس است که انواع سخنان را راجع به موضوعی واحد می‌شنویم و ‏بالاخره دستگیرمان نمی‌شود که قرار است چه اتفاقی بیفتد؟ جالب اینکه باوجود همه نواقص و عیوب آسیب‌ساز و خسارت‌بار ‏مسئولان محترم نه‌تن‌ها اهل پوزش خواستن از مردم نیستند، زبانمان لال استعفایی در کار نیست، بلکه شعار‌ها و رجزخوانی‌ها ‏قطع‌شدنی نیست و همچنان از قدرت تدبیر و عمل و موفقیت سخنان بلیغ گفته می‌شود. اگر همه مشکلات را طبیعی بدانیم و ‏چاره‌ای برای خروج از آن‌ها متصور نباشد حداقل می‌شود که با مردم ساده و صادقانه سخن گفت و توضیح داد و فضا را از ‏بی‌اعتمادی و ابهام و تردید خارج ساخت. موضوع کرونا که مستقیما با جان و سلامت مردم مرتبط است آنقدر اهمیت دارد که وزیر ‏بهداشت در مقابل خبرنگاران حاضر شود و به سوالات مهم و اساسی پاسخ دهد. اگر آمریکا در رسیدن واکسن کرونا به ایران ‏سنگ‌اندازی می‌کند باید توضیح داده شود که وزارت امورخارجه تاکنون در این زمینه چه اقداماتی انجام داده است؟ کدام دیدار با ‏مقامات بین‌المللی صورت گرفته است و آیا در مقابل ستمی به این بزرگی که قطعا منجر به از دست رفتن جان‌های بسیاری می‌شود ‏اکتفا به چند توئیت کارساز است؟ دولت نامتعارف ترامپ در حال رفتن است آیا وزارت خارجه برنامه‌ای دارد که حداقل در زمینه ‏خرید واکسن کرونا دولت آقای بایدن را مورد آزمون قرار دهد تا دولت جدید برای جبران خسارت‌ها به مردم ایران از طرف آمریکا ‏حسن نیت خود را نشان دهد و این آغازی برای رفع تحریم‌ها باشد؟ آیا ما باید منتظر بنشینیم که دیگران برایمان کاری بکنند و آیا ‏موضوع بیماری همه‌گیر نیاز به اقدامات بسیار بیشتر و تحرک همه‌جانبه ندارد؟