زنگ خطر در سال جهش تولید

نوسان قیمت تخم‌ مرغ مانند دلار شده است / در نبود تدبیر، واردکننده تخم مرغ می‌شویم؟!

یکی از سوپرمارکت‌دار‌های تهران می‌گوید: کارتن تخم‌مرغ را هفته گذشته ۱۱۰هزار تومان خریده و امروز ۱۷۰ هزار تومان. قیمت تخم‌مرغ روزبه‌روز تغییر می‌کند و نمی‌توان قیمت مشخصی تعیین کرد. از نماینده شرکت‌ها که دلیل گرانی را می‌پرسیم فقط لبخند می‌زنند و می‌گویند قیمت‌ها زودتر از این باید بالا می‌رفت...

کد خبر: ۱۰۰۲۳۸۷

تاریخ: ۲۳ شهريور ۱۳۹۹ - ۱۶:۴۶

قیمت برخی کالا‌ها این روز‌ها در بازار روند صعودی دارد و هر روز قیمت‌ها رو به افزایش هستند. از جمله کالا‌های خوراکی که این روز‌ها افزایش قیمت‌های چشمگیری را تجربه می‌کند، تخم مرغ است.

به گزارش «تابناک اقتصادی»؛ قیمت تخم مرغ در این روز‌ها گویا افسار گسیخته است و در مقایسه با هفته‌های گذشته رشد چشمگیری داشته است. اگر به سوپرمارکت‌ها مراجعه کنید؛ خواهید دید هر دانه تخم مرغی که هفته گذشته به قیمت هزار تومان به فروش می‌رسید، در این هفته به یک هزار و ۲۰۰ تومان افزایش یافته است. این افزایش ۲۰۰ تومانی هر دانه تخم مرغ در مقایسه با هفته گذشته نشان می‌دهد که رشد قیمت تخم مرغ ظرف یک هفته حدود ۲۰ درصد بوده است.

یکی از سوپرمارکت‌دارهای مرکز شهر تهران به «دنیای‌اقتصاد» می‌گوید کارتن تخم‌مرغ را هفته گذشته ۱۱۰هزار تومان خریده و امروز ۱۷۰ هزار تومان. او مردی جوان است و همان‌طور که اجناس مشتری را داخل پلاستیک می‌گذارد می‌گوید: قیمت تخم‌مرغ مثل دلار شده، روزبه‌روز تغییر می‌کند و نمی‌توان قیمت مشخصی تعیین کرد. به گفته این فروشنده؛ «از نماینده شرکت‌ها که دلیل گرانی را می‌پرسیم، فقط لبخند می‌زنند و می‌گویند قیمت‌ها زودتر از این باید بالا می‌رفت و هنوز هم بالا می‌رود.»

قیمت هر شانه تخم مرغ ده هزار تومان، بالاتر از قیمت مصوب دولت

سعید درخشانی رئیس اتحادیه سوپرمارکت داران نیز طی مصاحبه‌ای امروز مورخه ۲۳ شهریور ۹۹ در مورد قیمت هر شانه تخم مرغ گفت: فروشگاه‌ها تخم مرغ را شانه‌ای ۲۸ هزار تومان خریداری می‌کنند و ۳۰ هزار تومان به فروش می‌رسانند.

وی خاطر نشان کرد: چندی پیش دولت اعلام کرد هر شانه تخم مرغ تقریبا ۲۰ هزار تومان است در حالی که هم اکنون قیمت هر شانه تخم مرغ در فروشگاه‌های زنجیره‌ای و سوپرمارکت ها، نزدیک به ۳۱ هزار تومان است و معلوم نیست، تخم مرغ شانه‌ای ۲۰ هزار تومان را از کجا می‌توان پیدا کرد؟ چراکه در حال حاضر نرخ بازار چیز دیگری است و به هر مغازه‌ای که مراجعه کنید، نرخ تخم مرغ شانه‌ای، کمتر از ۲۸ هزار تومان نیست.

آیا احتمال افزایش قیمت تخم مرغ باز هم وجود دارد؟

فعالان صنعت مرغداری معتقدند با ادامه وضعیت فعلی امکان دارد که قیمت هر شانه تخم مرغ در نیمه دوم سال به بالای ۵۰ هزار تومان هم برسد.

ناصر نبی پور، رئیس هیات مدیره اتحادیه مرغ تخم گذار استان تهران طی مصاحبه‌ای در ۲۲ شهریورماه سال جاری با بیان اینکه اکنون هر کیلو تخم مرغ در محل مرغداری ۱۳ هزار تومان است، یعنی در مرغداری هر شانه تخم‌مرغ ۲۶ هزار تومان تمام می‌شود، افزود: اکنون قیمت تمام شده هر کیلو تخم مرغ بالای ۱۴ هزار و ۵۰۰ تومان است. معتقدیم در نیمه دوم چنانچه ارز دولتی برداشته شود، قیمت تخم مرغ ممکن است به بالای ۵۰ هزار تومان برسد.

آیا صادرات باعث گرانی تخم مرغ شده است؟

برخی‌ دلیل افزایش قیمت تخم مرغ را صادرات این محصول عنوان می‌کنند و معتقدند که این صادرات موجب شده است تا تولید، جوابگوی تقاضای داخلی نباشد.

نبی پور رئیس هیات مدیره اتحادیه مرغ تخم گذار استان تهران طی مصاحبه‌ای در ۲۱ شهریور ماه ۱۳۹۹ در پاسخ به این موضوع گفت: میزان صادرات در حدی نبوده که بر بازار‌های داخلی اثرگذار باشد. اگر امروز در این شرایط قرار گرفته ایم به دلیل کمبود نهاده‌های دام و طیور است که باعث افت تولید شده است. نبی پور اضافه کرد: در اردیبهشت ماه بیشترین میزان صادرات تخم مرغ را در حد ۱۴هزار تن داشتیم و از آن طرف قیمت تخم مرغ حتی ارزانتر از نرخ مصوب هم شده بود. به گفته وی سرانه مصرف تخم مرغ در کشور سالانه ۱۱ کیلو است؛ در حالی که بیشتر از نیاز سالانه تخم مرغ تولید می‌شود.

عامل گرانی تخم مرغ چیست؟

نبی پور همچنین طی مصاحبه دیگری در مورخه ۱۹ شهریور ماه ۱۳۹۹ دلیل افزایش قیمت تخم مرغ را کمبود نهاده‌ها و افت تولید اعلام کرد و افزود: ٨٥ درصد جیره غذایی مرغ تخم گذار ذرت و سویاست و وقتی جیره کاهش می‌یابد یا تغییر می‌کند مرغ تخم نمی‌گذارد و وقتی پروتئین جیره غذایی کاهش می‌یابد، سایز تخم مرغ ریز می‌شود.

نبی پور تصریح کرد: هم اکنون قیمت کنجاله سویا به حدود ١٥ هزار تومان رسیده و نرخ ذرت نیز بین ٣٣٠٠ تا ٣٥٠٠ تومان است، قیمت ریز مغذی‌ها نیز ٤٠٠ درصد افزایش یافته و با چنین شرایطی هم به زحمت می‌توان نهاده‌ها را پیدا کرد و خرید. همچنین قیمت پودر گوشت که ارزش غذایی هم ندارد و قبلاً مرغداران حاضر نبودند آن را ۱۲۰۰ هم بخرند، الان به کیلویی ٥٢٠٠ تومان رسیده است.

در همین رابطه جعفر قادری نماینده مردم شیراز در مجلس شورای اسلامی در نشست علنی روز چهارشنبه ۱۹ شهریور گفت: مساله تامین نهاده‌های دامی از جمله ذرت و سویا جزو دغدغه‌های جدی مرغداران است، آن‌ها در شرایط فعلی نمی‌دانند که جوجه ریزی کنند یا نه؛ از این روی، وزیر جهاد کشاورزی باید از این بخش حمایت کند تا از وضعیت کنونی بیرون بیایند.

چرا نهاده‌ها گران به دست مرغداران می‌رسید؟

فعالان این صنعت در پاسخ به این پرسش عنوان کردند که در سال جاری قیمت دلار رشد چشمگیری داشته و چون به عنوان نمونه سویا که از نهاده‌های مورد نیاز مرغ است، وارداتی است در نتیجه واردات سویا به سختی انجام می‌شود و طبق اطلاعات ارائه شده واردات این نهاده با ۵۰ درصد اُفت نسبت به سال گذشته مواجه بوده است. کاهش عرضه سویا در بازار موجب شده است تا قیمت این نهاده‌ها رشد چشمگیری داشته باشند و در نتیجه طبیعی است که قیمت مرغ و تخم مرغ نیز افزایش یابد.

مجید موافق قدیری رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان طی مصاحبه‌ای در مورخه ۲۲ شهریور ماه ۱۳۹۹ در مورد میزان واردات نهاده‌های دام وطیور از ابتدای سال تا ۱۵ شهریور گفت: در این مدت ۳۷۱ هزار و ۲۳۲ تن کنجاله سویا به ارزش ۱۴۸ میلیون و ۱۳۳ هزار و ۹۸۸ دلار، ۴ میلیون و ۴۳۱ هزار و ۹۲ تن ذرت به ارزش یک میلیارد و ۷۰ میلیون و ۹۵۹ هزار و ۹۶۳ دلار و  ۸۵۵ هزار و ۴۱۵ تن جو به ارزش ۲۱۴ میلیون و ۷۷۲ هزار و ۷۳۰ دلار وارد کشور شده است.

وی گفت: به اعتقاد بنده اگر می‌خواهیم عطش بازار در زمینه کنجاله سویا فروکش کند باید حداقل ۵۰۰ هزار تن کنجاله سویا در این ماه به بازار عرضه شود و متأسفانه این میزان موجودی نداریم. اگر عرضه در این ماه به اندازه کافی صورت نگیرد این میزان در ماه بعد به ۶۵۰ هزار تن افزایش می‌یابد.

عضو هیأت نمایندگان اتاق ایران در بخش دیگری از سخنان خود ادامه داد: نکته قابل توجه در این میان توزیع رانتی ارز است و اینکه ارز سلیقه‌ای به نهاد‌های دولتی و وابسته‌های دولت تخصیص داده شده است. ما معتقدیم اگر دولت می‌خواهد این مشکل حل شود باید به بخش خصوصی واقعی اهمیت دهد و از تجربیات آن‌ها استفاده کند.

قدیری اضافه کرد: با توجه به اینکه الگوی خرید نهاده‌ها در بازار جهانی بر اساس فصول سال است، تزریق قطره چکانی ارز در حال حاضر، نظام متعارف خرید خارجی و تجارت بین المللی کشور در خصوص نهاده‌های دامی تولید خوراک دام را به هم زده و بهای تمام شده کالای خریداری شده نسبت به شیوه‌های تخصصی بسیار بالاتر رفته و در نتیجه جذابیت بازار برای فعالیت‌های تجاری سالم و رسمی کاهش پیدا کرده و همین موضوع کافی است تا شرایط فضای سالم تجارت را تحت تأثیر قرار دهد.

وی درباره میزان توزیع نهاده‌ها در کشور نیز افزود: متأسفانه با توجه به اینکه کالا از بنادر توزیع نمی‌شود، آمار دقیق نیاز و توزیع را نداریم، ولی با توجه به افت شدید قیمت جوجه و قیمت بالای نهاده‌های دامی در بازار غیررسمی، می‌توان این تحلیل را داشت که بازار به شدت کوچک شده، به طوری که جوجه یک روزه قابل جذب نیست؛ ضمن اینکه برای همین بازار کوچک هم نهاده دامی به اندازه کافی موجود نیست که قیمت‌ها به شدت بالا رفته است.

نتیجه گیری

آنچه مشخص است اینکه دلیل افزایش قیمت تخم مرغ، افزایش قیمت نهاده‌ها از جمله سویا در بازار است. دلیل افزایش قیمت نهاده‌ها نیز افزایش قیمت دلار در بازار ارز و عدم تخصیص ارز کافی برای واردات این نهاده‌هاست. حتی به گفته رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان تخصیص ارز هم رانتی صورت می‌گیرد.

به هر حال باید مشکل واردات نهاده‌ها حل شود تا شاهد کاهش قیمت محصولات نهایی، چون تخم مرغ باشیم. اگر این اتفاق رخ ندهد، در مرحله اول قیمت هر شانه تخم مرغ در پاییز امسال به ۵۰ هزار تومان خواهد رسید و ثانیاً قطعا از یک تولیدکننده تخم مرغ باید به یک واردکننده تخم مرغ تبدیل شویم که این خود در شرایط تحریم بسیار سخت خواهد بود و حتی ارزی که برای واردات تخم مرغ باید تخصیص داده شود، چه بسا بیشتر از واردات نهاده‌های دامی باشد.